Πέμπτη, 28 Φεβρουαρίου 2013

Ο κύκλος της Αποκριάς

Ο Φεβρουάριος έχει λιγότερες θρησκευτικές εορτές, όπως του αγίου Τρύφωνα, προστάτη των αμπελουργών (1 Φεβρουαρίου), της Υπαπαντής του Χριστού (2 Φεβρουαρίου), κατά την οποία αργούν στην Κρήτη οι μύλοι και του αγίου Συμεών (άϊ Συμιού, 3 Φεβρουαρίου), την αργία του οποίου τηρούν οι έγκυες γυναίκες, για να μη σημαδευτεί το παιδί στην κοιλιά τους. Ακολουθούν οι εορτές του αγίου Χαραλάμπους (10 Φεβρουαρίου), προστάτη από την πανώλη, την οποία ως δαιμονική γυναικεία μορφή εικονίζεται να πατά ο Aγιος και του αγίου Βλασίου (11 Φεβρουαρίου) ιδιαίτερα αγαπητού στους ποιμένες.

Μεσολαβεί μικρή περίοδος χωρίς ιδιαίτερες εορταστικές, θρησκευτικές ή άλλες εκδηλώσεις, μέχρι την πρώτη εβδομάδα της Αποκριάς, την «Προφωνούσιμη» ή «Απολυτή», επειδή πιστεύουν ότι οι ψυχές των πεθαμένων ελευθερώνονται και κυκλοφορούν στο επάνω κόσμο. Η παρουσία των ψυχών πάνω στη γη αποτελεί κίνδυνο για τους ζωντανούς, που πρέπει να τις καλοπιάσουν. Με την πρώτη, λοιπόν, μπουκιά λένε «θεός σ’χωρέστον».

Η δεύτερη εβδομάδα λέγεται «Κρεατινή» ή «Ολόκριγια». Είναι η εβδομάδα που δεν κρατούν τη νηστεία ούτε της Τετάρτης και Παρασκευής. Λέγεται και «άρτσι βούρτσι», δηλ. άνω-κάτω καθώς κορυφώνεται η κρεοφαγία. Η Πέμπτη της εβδομάδας αυτής είναι η Τσικνοπέμπτη. Σε μερικές περιοχές την Τσικνοπέμπτη φτιάνουν πιλάφι με κρέας και μοιράζουν στους φτωχούς. «Θα τσικνώσει τη γωνιά του» κι ο φτωχός. Θα ψήσει στη φωτιά χοιρινό κρέας ή άλλο (χοιροσφάγια στην Πελοπόννησο), θα μοσχοβολήσει τον αέρα. Γίνονται συνεστιάσεις, οικογενειακές συγκεντρώσεις και μασκαράδες. Επίσης, συνηθίζονται και συνεστιάσεις δασκάλων και μαθητών σε επαγγελματικό επίπεδο (μαστόροι και μαθητευόμενοι). Μετά την Κυριακή της Κρεατινής (της Απόκρεω) παύει η κρεοφαγία.

Η επόμενη εβδομάδα είναι η «Τυρινή» ή «Μακαρονού». Την Κυριακή της Τυρινής, γνωστή ως «Τρανή Αποκριά», κορυφώνονται οι γιορταστικές εκδηλώσεις, η ευθυμία, οι οικογενειακές και συλλογικές διασκεδάσεις. Σε πολλές περιοχές όταν νυχτώσει ανάβουν φωτιές (φανοί, κλαδαριές, μπουμπούνες, καψαλιές). Συγκεντρώνονται το βράδυ στο σπίτι του γηραιότερου της οικογένειας για να γλεντήσουν και να συγχωρεθούν, γιατί αρχίζει η Μεγάλη Τεσσαρακοστή (Σαρακοστή), μακρά περίοδος νηστείας και προετοιμασίας για το Πάσχα. Τρώνε πίτες και τυροκομικά είδη, καθώς και χειροποίητα μακαρόνια. Παίζουν όλοι μαζί το «χάσκα» με αβγό ή χαλβά: Η μητέρα παίρνει ένα αβγό βρασμένο σφιχτό, το καθαρίζει και το δένει με ένα νήμα. Το νήμα αυτό το στερεώνει στην άκρη ενός ξύλου μήκους ενός μέτρου περίπου, συνήθως τον πλάστη με τον οποίο έκαναν τα φύλλα για τις πίτες. Μόλις τελειώσει το τραπέζι της Τυρινής παίρνει το ξύλο με το αιωρούμενο αβγό και το περιφέρει μπροστά στο στόμα όλων ως εκκρεμές και όποιος το πιάσει είναι ο νικητής. Εύχονται «με αβγό το κλείνω, με αβγό να το ανοίξω», εννοείται το Πάσχα με το κόκκινο αβγό. Αλλού, αντί για αβγό χρησιμοποιούν χαλβά.

Πηγή: Ακαδημία Αθηνών-Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας


Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 2013

Σε έκθεση εικονογράφησης

 
 

Οι μαθητές/τριες της Ε2 επισκέφτηκαν την έκθεση εικονογράφησης με θέμα «Τα παραμύθια του Οσελότου και άλλα παραμύθια» στο «Πολιτιστικό Κέντρο Ν. Ιωνίας, τη Δευτέρα 19/2/2013.
Έξι εικονογράφοι παρουσιάζουν το συνολικό τους έργο και κυρίως την εικονογράφηση που χρησιμοποιήθηκε για τον πρώτο τόμο παιδικών παραμυθιών «Τα παραμύθια του Οσελότου».
Ο μικρός Οσελότος φέρνει στο ελληνικό παιδικό αναγνωστικό κοινό τον πρώτο τόμο με παραμύθια. Είκοσι σύγχρονοι Έλληνες παραμυθάδες ζωντανεύουν με την πένα τους τις περιπέτειές του και έξι εικονογράφοι δίνουν χρώμα με τα πινέλα τους στις σκηνές που ονειρεύεται ο μικρός Οσελότος, καθώς ταξιδεύει σε φανταστικούς τόπους, παίρνει μαθήματα αγάπης, αλληλεγγύης, σεβασμού και ανθρωπιάς, ανακαλύπτοντας έτσι τον εαυτό του και τον κόσμο.
Η υπεύθυνη εικαστικών του Πολιτιστικού Κέντρου και ζωγράφος Έλενα Νικηφόρου ξενάγησε τους μαθητές στην έκθεση και στη συνέχεια στο εργαστήρι ζωγραφικής που έχει το όνομα του γνωστού και καταξιωμένου σε Ελλάδα και εξωτερικό ζωγράφου Θεολόγο Παλαιολόγου.
Οι μικροί επισκέπτες έχοντας στα χέρια τους φύλλο εργασίας και μέσα από την καλή παρατήρηση της έκθεσης, ανακάλυψαν ήρωες γνωστών παραμυθιών, έγραψαν τα συναισθήματά τους για πίνακες της επιλογής τους, βρήκαν ζώα και πρόσωπα των μύθων. Τελικά πέρασαν ένα ευχάριστο και δημιουργικό δίωρο…
 
Επίσκεψη σε έκθεση ζωγραφικής στο Πολιτιστικό Κέντρο Ν. Ιωνίας Βόλου
Τίτλος έκθεσης:…………………………………………………………….....
 
Ταμπλό 1
Παρατηρώ τους πίνακες και συμπληρώνω τις προτάσεις
  • Ένα παιδί……………………………………………………………………….
  • Με την τσάντα στον ώμο……………………………………………………….
  • Ένα κοριτσάκι…………………………………………………………………..
Ταμπλό 2
Παρατηρώ τους πίνακες και γράφω ζώα και ένα πρόσωπο του μύθου που βλέπω σ’ αυτούς.
..........................................................................................................................................
Ταμπλό 3
Τι συναισθήματα σου προξενεί ο πίνακας «το παιδί με το πουλί»;
.......................................................................................................................................
Ταμπλό 4
Κοίταξε τον πίνακα σε ασπρόμαυρο-έγχρωμο. Τι απεικονίζει;
......................................................................................................................................
Ταμπλό 5
Βλέπεις αγιογραφίες. Να γράψεις τι εικονίζουν.
......................................................................................................................................
 
Ταμπλό 6
Ποια η θεματολογία σ’ αυτούς τους πίνακες; (μυθολογία, επιστημονική φαντασία, ιστορία).
..............................................................................................................................................
Ταμπλό 7
Ανακάλυψε τους ήρωες ενός γνωστού παραμυθιού.
..............................................................................................................................................
Ταμπλό 8 & 9
Διάλεξε έναν πίνακα που σου αρέσει και θα ήθελες να βάλεις στο δωμάτιό σου. Εξήγησε με λίγα λόγια την επιλογή σου.

................................................................................................................................................
 
 
 

Κυριακή, 17 Φεβρουαρίου 2013

Το Μουσείο Μηλεών στο σχολείο μας…


Σε τοίχο διαδρόμου  του σχολείου μας φιλοξενείται η έκθεση του Μουσείου Μηλεών «Το περιβάλλον είναι υπόθεση όλων μας».
Το ενδιαφέρον του Τοπικού Μουσείου Μηλεών Πηλίου για την προστασία του περιβάλλοντος ξεκίνησε το 1990 με την οργάνωση σχετικής περιοδικής έκθεσης, εκπαιδευτικού φυλλαδίου και οικολογικού εργαστηρίου δημιουργικής απασχόλησης για παιδιά.
Η έκθεση παρουσίαζε 4 ενότητες που αφορούσαν στη προστασία του δάσους από τη φωτιά, της θάλασσας από τα σκουπίδια, στην οικονομία νερού και στην ανακύκλωση.
Μια συνάντηση και μια πρόταση...
Η Ελένη Φαίη Σταμάτη είχε συγκεντρώσει υλικό και φωτογραφίες για να βγάλει ένα βιβλίο-λεύκωμα για τις Μηλιές. Μαζί με το σύζυγό της είχαν μια κουβέντα με τον Τσαρούχη, ζητώντας τη γνώμη του. Κι ο Τσαρούχης είπε: "Τι το θέλεις το βιβλίο, μήπως διαβάζουν οι Έλληνες; Πηγαίνετε αγοράστε καμιά αποθηκούλα και φτιάξτε την και βάλτε μέσα αυτό το υλικό σε μεγάλα πανό. Θα είναι ένα μεγάλο ανοιχτό βιβλίο για όλους". Και το ζεύγος Σταμάτη έκαναν πράξη την προτροπή του Τσαρούχη.
Έτσι σαν σε παραμύθι ξεκίνησε η λειτουργία του Μουσείου Μηλεών που γιόρτασε τα 30 του χρόνια λειτουργίας, χτες Σάββατο 16/2 σε μια εκδήλωση σε αίθουσα του Μουσείου Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης, στην Πλάκα.
 
Σημείωση: Οι φωτογραφίες που ακολουθούν είναι από την εκδήλωση στο Μ.Ε.Λ.Τ.
Αναφορά για τις Μουσειοσκευές του Μουσείου
 
Στο βήμα: Αικατερίνη Καμηλάκη-Διευθύντρια Τμήματος Λαογραφίας Ακαδημίας Αθηνών
& Φαίη Σταμάτη επίτιμη Διευθύντρια Μουσείου Μηλεών
 
                                          Οι μουσειοσκευές για το ψωμί και το λάδι

Παιχνίδια με την τέχνη

 
Την Παρασκευή 8 Φεβρουαρίου η Ε2 τάξη του 6ου Δημοτικού σχολείου Ν. Ιωνίας επισκέφτηκε το Κέντρο Τέχνης Τζιόρτζιο Ντε Κίρικο και είδε την έκθεση «Παιχνίδια με την τέχνη: 9 καλλιτέχνες δημιουργούν μαζί με τα παιδιά».
Το «Στέκι Παιδιού» της Διεύθυνσης Εκπαίδευσης του Δ.Ο.Ε.Π.Α.Π.- ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ του Δήμου Βόλου σε συνεργασία με το ΚΔΑΠ Νεάπολης και το ΚΔΑΠ Λεχωνίων της Κ.Ε.Κ.Π.Α.-Δ.Ι.Ε.Κ. Δήμου Βόλου διοργάνωσαν και υλοποίησαν στα εργαστήρια εικαστικών τους, το πρόγραμμα «Παιχνίδια με την τέχνη: εννέα καλλιτέχνες δημιουργούν μαζί με τα παιδιά» με σχολεία της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και με ένα σχολείο της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
Κάθε καλλιτέχνης δούλεψε με μια σχολική τάξη που παρακολούθησε δύο τρίωρα προγράμματα. Το πρόγραμμα ξεκίνησε τον Οκτώβριο και ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2013. Τα αποτελέσματα των εργαστηρίων παρουσιάστηκαν στο Κέντρο Τέχνης Τζιόρτζιο ντε Κίρικο.
Οι μαθητές/τριες είχαν την ευκαιρία να δουν έργα καλλιτεχνών και μαθητών.
Με παιχνίδι και δημιουργική έκφραση ολοκληρώθηκε η επίσκεψη-εκπαιδευτική δράση.
 

Τετάρτη, 6 Φεβρουαρίου 2013

Εκδήλωση για το Μουσείο Μηλεών


1982 – 2012
 30 χρόνια λειτουργίας
του Τοπικού Μουσείου Μηλεών του Δήμου Νοτίου Πηλίου
 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ

 Χαιρετισμοί

 ·   Ελένη Μελίδη
      Προϊσταμένη του Μουσείου Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης
 
·    Αικατερίνη Πολυμέρου - Καμηλάκη
     Διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών

 ·  Νικόλαος Φορτούνας
     Δήμαρχος Νοτίου Πηλίου

·   Μιχάλης Γιαννιός
    Εκπαιδευτικός – Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Μηλεών «Γρηγόριος     
    Κωνσταντάς»


Ομιλίες

·  Ελένη - Φαίη Σταμάτη
   Επίτιμη Διευθύντρια του Τοπικού Μουσείου Μηλεών
   «1982 – 2012. 30 χρόνια λειτουργίας του Τοπικού Μουσείου Μηλεών»

·  Γεράσιμος Τσιμπλούλης
   Εκπαιδευτικός
  «Οι μουσειοσκευές του Μουσείου Μηλεών ως εκπαιδευτικό υλικό σε διαθεματικά σχέδια    εργασίας στο Νηπιαγωγείο και το Δημοτικό»

 
Θα ακολουθήσει κέρασμα με πηλιορείτικους μεζέδες